Čvor

[maverick]

Skoro svi znamo da je 1čv=1NM/h odnosno 1,852km/h.

Ono što je manje poznato je da se čvor prvenstveno koristi kao mjera za brzinu kretanja plovila (ili zrakoplova) u odnosu na vodu (ili zrak), a ne u odnosu na zemlju.

U prvo doba kada su ljudi počeli da plove brzina plovila se mjerila tako što se neki predmet bacao sa pramca broda, a onda bi se mjerilo vrijeme potrebno da taj predmet pređe neko poznato rastojanje pored broda. Daljim razvojem, ustanovljen je sistem (chip log) drvene pločice vezane na tanak konop. Pločica se bacala sa krme, a potom se tačno određeni interval vremena puštalo da konop ističe. Mjerenjem dužine isteklog konopa i dijeljenjem sa mjerenim vremenom dobijala se brzina broda.

Kada je početkom 15 stoljeća uvedena nautička milja kao mjera za rastojanje, ovaj sistem mjerenja pomoću konopa i drvene pločice je usavršen tako što su konop označavali čvorovima na jednakim udaljenostima. Posle redefinisanja, odnosno standardizovanja nautičke milje, chip-log je pravljen tako što su čvorovi vezivani tačno na 47 stopa i 3 palca (14,4m), dok je vrijeme mjerenja 28 sekundi. Mjerenje brzine se vrši brojanjem broja čvorova koji su prošli kroz ruke onoga ko mjeri, i otud naziv za mjeru - čvor.

[maverick]

Pojavljivanjem GPS-a omogućeno je precizno mjerenje upravo ove druge brzine: brzine u odnosu na zemlju (Speed over ground - SOG). Mjerenjem brzine plovila na rijeci preko mjerenja vremena potrebnog da se prijeđe rastojanje između dve km oznake (koje jako često nije jednako jednom km) dobijala se ova brzina prije GPS-a.

Mjerenje brzine plovila na rijeci u odnosu na vodu nema mnogo smisla ako se želi dobiti brzina približavanja cilju, obzirom da je uticaj riječnog toka prilično bitan faktor . Da bi se na GPS uređaju dobila brzina kroz vodu (Speed through water - STW ) potreban mu je dodatni senzor - točkić ili pito cijev koja mjeri brzinu kretanja vode ispod trupa.

Većina brzinomjera u formi sata na instrument tabli bržih plovila se oslanja na mjerenje STW preko pito-cijevi na krmi. Kako je pito cijev nepreciznija na manjim brzinama, na deplasmanskim plovilima se češće sreće pomenuti točkić kao sastavni dio sonde sonara.

Ponuda brzinomjera u formi sata za instrument tablu baziranih na GPS prijemniku je relativno slaba, Teleflex ima lijep izbor po cijenama većim od prosječno dobrog GPS-a sa kartama... A bilo bi lijepo imati povoljan analogni brzinomer sa malim LCD-om sa trip computerom na tabli za one koji vole old school   

[retfala]

tek nedavno sam ovo saznao. zanimljiva priča...

[Juzba]

lijepo što si postavio ovu temu.......vrlo zanimljivo